«Αναταράξεις» με την έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ - Χιλιάδες φορολογούμενοι κινδυνεύουν να την χάσουν

Λάθη, κενά ή παραλείψεις στα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας που έχουν δηλώσει οι φορολογούμενοι στο έντυπο Ε9 οδήγησαν στην απώλεια της έκπτωσης 50% στον ΕΝΦΙΑ για χιλιάδες δικαιούχους που διαθέτουν κύρια κατοικία σε μικρούς οικισμούς της χώρας.
Την ίδια ώρα, δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις ιδιοκτητών με ακίνητα σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, οι οποίοι, αν και δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από τον φόρο, έλαβαν κανονικά εκκαθαριστικά σημειώματα. Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι πολίτες που ενδεχομένως έχουν λάβει χρεωστικά εκκαθαριστικά δεν απαιτείται να προβούν σε κάποια ενέργεια, καθώς η προβλεπόμενη απαλλαγή θα αποτυπωθεί με νέα εκκαθάριση που θα γίνει εντός του Απριλίου.

Ανοίγει ξανά η ηλεκτρονική πύλη του Ε9 για τροποποιήσεις

Όσοι φορολογούμενοι θέλουν να διορθώσουν λάθη στο Ε9, η ΑΑΔΕ αναμένεται να ανοίξει ξανά την ηλεκτρονική πύλη του Ε9 για διορθώσεις στοιχείων χωρίς πρόστιμο, δίνοντας τη δυνατότητα στους φορολογούμενους να κατοχυρώσουν τις μειώσεις που δικαιούνται με νέα εκκαθάριση του φόρου. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στην αντιστοίχιση της κύριας κατοικίας με τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί, με αποτέλεσμα να μην ενεργοποιούνται αυτόματα οι προβλεπόμενες εκπτώσεις ή απαλλαγές.
Η έκπτωση 50% αφορά φυσικά πρόσωπα με κύρια κατοικία σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές, το όριο αυξάνεται σε 1.700 κατοίκους. Η έκπτωση δεν χορηγείται εάν η συνολική αξία της κατοικίας υπερβαίνει τα 400.000 ευρώ, ενώ στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι κύριοι και οι βοηθητικοί χώροι.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, περίπου 12.720 οικισμοί πληρούν τα κριτήρια για τον μειωμένο ΕΝΦΙΑ, με τους άμεσα ωφελημένους να υπολογίζονται σε περίπου 1 εκατομμύριο φορολογούμενους. Ωστόσο, η πρώτη κεντρική εκκαθάριση αναγνώρισε τη μείωση μόλις σε 583.724 ιδιοκτήτες, συμπεριλαμβανομένων 39.500 περιπτώσεων όπου η αντιστοίχιση έγινε παρά την έλλειψη αριθμού παροχής ρεύματος στο Ε9.
Οι φορολογούμενοι μπορούν να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση Ε9 για το 2026 έως τις 31 Ιουλίου, χωρίς πρόστιμο, προκειμένου να διορθώσουν λανθασμένα ή ελλιπή στοιχεία. Μετά την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης, η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε νέα εκκαθάριση, όπου θα χορηγηθεί η σχετική έκπτωση. Αν και πάλι δεν λάβουν την σχετική μείωση στον ΕΝΦΙΑ, ο δικαιούχος μπορεί να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ) μέσω του εντύπου Δ500 – Αίτηση/Δήλωση για τη χορήγηση απαλλαγής, έκπτωσης ή επανεκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Αυτά είναι:

*Πιστοποιητικό κτηματολογικής εγγραφής, όπου λειτουργεί το Κτηματολόγιο

*Αντίγραφο τίτλου κτήσης

*Αντίγραφο οικοδομικής άδειας

*Λογαριασμούς ηλεκτροδότησης και άλλα αποδεικτικά έγγραφα

Τα «SOS» σημεία

Οι φορολογούμενοι για να «ξεφουσκώσουν» το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να δώσουν έμφαση στα εξής πεδία:

1. Όροφος: Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του αριθμού ορόφου ή συμπλήρωσης ορόφου ακινήτου ως δώμα, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ο υψηλότερος συντελεστής που αντιστοιχεί στον 6ο όροφο και συνεπώς το ποσό αυξάνεται.

2. Εμπράγματα δικαιώματα: Φορολογούμενοι που έχουν την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία επί ακινήτων θα χρεωθούν με επιπλέον ΕΝΦΙΑ αν στο Ε9 δεν δήλωσαν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αλλά πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες του Ε9. Το λάθος αυτό μπορεί να εντοπιστεί και να διορθωθεί με έναν απλό έλεγχο στον κωδικό που αναγράφεται στη στήλη 15 ή στη στήλη 19 του πίνακα 1 του Ε9 αν πρόκειται για κτίσμα ή οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 18 του πίνακα 2 του Ε9, αν πρόκειται για αγροτεμάχιο. Αν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου εντοπίζει κάποιο λάθος σε μια από τις παραπάνω στήλες θα πρέπει να υποβάλλει τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 και να δηλώσει τα στοιχεία του ακινήτου συμπληρώνοντας ορθά τη στήλη για το εμπράγματο δικαίωμα.

3. Ποσοστά συνιδιοκτησίας: Αν δεν έχει αναγραφεί το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή έχει αναγραφεί λανθασμένο ποσοστό συνιδιοκτησίας η ΑΑΔΕ υπολογίζει ότι το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι 100%, δηλαδή ότι όλο το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο οπότε χρεώνει στον φορολογούμενο ολόκληρο τον ΕΝΦΙΑ του ακινήτου.

Για παράδειγμα, το ακίνητο ανήκει στο φορολογούμενο κατά 50% κι αυτός έχει ξεχάσει να δηλώσει το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή έχει δηλώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, τότε θα χρεωθεί για το συγκεκριμένο ακίνητο με ΕΝΦΙΑ σημαντικό υψηλότερο από αυτόν που του αναλογεί πραγματικά για το εν λόγω ακίνητο.
Σε περίπτωση εντοπισμού παράλειψης ή λάθους πρέπει να υποβάλει τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 στην οποία το ακίνητο πρέπει να δηλωθεί ξανά με συμπληρωμένο το σωστό ποσοστό συνιδιοκτησίας στην αντίστοιχη στήλη (στη στήλη 16 του πίνακα 1 αν πρόκειται για κτίσμα, στη στήλη 19 του πίνακα 1 αν πρόκειται για οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 20 του πίνακα 2 αν πρόκειται για εδαφική έκταση εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού).

5. Επιφάνεια: Προσοχή γιατί το συνηθέστερο λάθος είναι η δήλωση βοηθητικών χώρων ως κύριων με αποτέλεσμα να υπολογίζεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό μέτρο και όχι ο μειωμένος κατά 90% σε σχέση με τον φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης. Ένα ακόμα λάθος έχει να κάνει με δήλωση των υπογείων επιφανειών ακινήτων ως χώρων κύριας χρήσης ή του παταριού που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα μαζί με τους κύριους χώρους του ακινήτου. Δεν λείπουν και οι περιπτώσεις με αναγραφή περισσότερων τετραγωνικών μέτρων για τις επιφάνειες των κύριων ή και των βοηθητικών χώρων.

6. Παλαιότητα: Τυχόν λανθασμένη αναγραφή του έτους κατασκευής για παλαιό κτίσμα προκαλεί έξτρα χρέωση. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς για κτίρια που ανεγέρθηκαν προ του 1930 εφαρμόζεται μειωτικός συντελεστής παλαιότητας 0,8, πράγμα που σημαίνει ότι για αυτά τα ακίνητα υπάρχει έκπτωση 20% στον ΕΝΦΙΑ. Επίσης για κτίρια με παλαιότητα άνω των 100 ετών εφαρμόζεται συντελεστής παλαιότητας 0,6, δηλαδή έκπτωση 40% στον ΕΝΦΙΑ.

7. Κενά ημιτελή κτίσματα: Με βάση το ισχύον καθεστώς οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα.

8. Κτίσματα εντός αγροτεμαχίων: Τυχόν λάθη η παραλείψεις στην περιγραφή και χρήση του κτίσματος που βρίσκεται μέσα σε αγροτεμάχιο διογκώνουν έως πέντε φορές το ποσό του ΕΝΦΙΑ. Κι αυτό γιατί ο νόμος νομοθεσία προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υφίσταται κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία ο φόρος του αγροτεμαχίου πενταπλασιάζεται ενώ δεν ισχύει κάτι τέτοιο σε περίπτωση που το κτίσμα δεν είναι κατοικία, αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή επαγγελματική στέγη.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr